Targ zdrowotny
8 - Ciekawostki
Aplikacje świąteczne
Aktywni na co dzień
14 - Sposób na aktywność
Trening na maszynach czy wolne ciężary – doradza Marzena Kociuba, fizjoterapeuta
18 - Ćwiczymy dla zdrowia i urody
Rehabilitacja w chorobie zwyrodnieniowej stawów
Rehabilitacja w chorobie zwyrodnieniowej stawów
Działa jak tarcza ochronna – nie cofnie zmian, ale pomoże
spowolnić ich rozwój, złagodzić objawy i zachować sprawność przez
dłuższy czas. Wczesne wdrażanie terapii ruchowej jest niezwykle istotne,
aby także ograniczyć skutki przewlekłego bólu stawów.
Choroba zwyrodnieniowa stawów (ChZS), potocznie zwana artrozą, jest
jednym z najczęściej występujących schorzeń u osób dorosłych. Dotyka
głównie stawów najbardziej obciążanych ciężarem ciała: kolanowych,
biodrowych, odcinka lędźwiowego kręgosłupa. W grupie osób między 40. a
60. rokiem życia odsetek zachorowań może sięgać nawet 50%. Niestety,
problem ten coraz częściej dotyczy także osób młodszych. W większość są
to zwyrodnienia kolan i bioder, jednak zmiany diagnozuje się również w
obrębie małych stawów rąk oraz w odcinku lędźwiowym kręgosłupa.
Przyczyny pojawienia się tych zmian nie są jednoznacznie określone. Mogą
one wynikać z wielu czynników, takich jak wiek, otyłość, wady wrodzone,
przebyte urazy i kontuzje, przeciążenia, predyspozycje genetyczne,
choroby ogólnoustrojowe czy inne schorzenia stawów.
Choroba najczęściej przejawia się bólem, sztywnością oraz
ograniczeniem zakresu ruchomości, szczególnie w obrębie zajętych stawów.
W miarę jej postępowania mogą pojawić się różnego rodzaju deformacje
stawowe, co znacząco utrudnia wykonywanie nawet podstawowych codziennych
czynności.
Leczenie choroby
ChZS polega na postępującej, stopniowej degeneracji chrząstki
stawowej. Może dotyczyć pojedynczych stawów lub całych ich grup. Problem
ten jest powszechny i może powodować dolegliwości o różnym stopniu
nasilenia. Jest to choroba przewlekła, dlatego nie ma możliwości jej
całkowitego wyleczenia ani cofnięcia powstałych zmian patologicznych. Z
tego powodu niezwykle ważna jest szybka reakcja w celu spowolnienia
dalszego postępu choroby.
Leczenie tego schorzenia wymaga indywidualnego podejścia do pacjenta
oraz ścisłej współpracy lekarza z fizjoterapeutą. Indywidualna
rehabilitacja stanowi nieodłączny element terapii ChZS. Odpowiednio
dobrane i prowadzone programy fizjoterapeutyczne mają na celu
zmniejszenie bólu, poprawę ruchomości stawowej, wzmocnienie mięśni,
korekcję wzorca chodu i postawy, zwiększenie ogólnej sprawności
pacjenta, a także edukację w zakresie samodzielnych ćwiczeń,
profilaktyki, kontroli masy ciała, zmiany stylu życia oraz eliminacji
nieprawidłowych nawyków. Dzięki temu możliwe jest utrzymanie, a nawet
poprawa codziennego funkcjonowania bez konieczności interwencji
chirurgicznej.
22 - Dbam o zdrowie
Anna Puławska, multimedalistka igrzysk olimpijskich, mistrzostw świata i Europy w kajakarstwie
Żywienie jest ważne
26 - Koszyk pełen zdrowia
Kaki – słoneczny owoc. Właściwości i przykłady wykorzystania tego egzotycznego owocu w kuchni
30 - Rośliny zdrowotne
Mięta na niestrawność. Wypróbuj herbatkę z wykorzystaniem tej leczniczej rośliny – zachęca Zbigniew T. Nowak
Mięta na niestrawność
Doskonale działa na przewód pokarmowy. Sięgnijmy po nią, gdy
dokuczają nam niestrawność, ból brzucha czy mdłości. Sprawdzi się też
przy braku apetytu, wzdęciach i bolesnych skurczach jelit.
Lecznicze właściwości mięty ceniono w Egipcie już 1600 lat przed
narodzeniem Chrystusa, a w Japonii jeszcze wcześniej. W świecie
wykorzystuje się wiele gatunków tej rośliny. Największe uznanie w
medycynie ma mięta pieprzowa. Jest to roślina wieloletnia, osiąga
wysokość od 50 do 80 cm. Liście ma lancetowate, na brzegu ząbkowane,
zwykle karbowane między nerwami głównymi. W drugiej połowie lata,
zwłaszcza gdy jest dużo słońca i susza, przybierają one często
ciemnokarminowy kolor. Kwiaty tej rośliny są jasnofioletowoliliowe.
Mięta wydziela bardzo lubianą, orzeźwiającą woń. Kiedy w czerwcu zetnie
się jej pędy, potrafi dać jeszcze jeden plon surowca leczniczego w
drugiej połowie lata, gdyż łatwo odrasta. Najlepszy surowiec zielarski
uzyskuje się jednak z pierwszego zbioru.
Odmiany i suszenie
Mięta pieprzowa nie rośnie dziko, lecz uprawia się ją w ogródkach, na
działkach i oczywiście na dużych plantacjach. Istnieją nawet hodowlane
odmiany tej rośliny. Są również inne gatunki mięty o bardzo podobnym
działaniu leczniczym, np. mięta kosmata, okrągłolistna czy zielona.
Coraz chętniej uprawia się ją w ogródkach i na działkach, a nawet w
doniczkach.
Właściwości lecznicze wykazują liście mięty pieprzowej. W sklepach
zielarskich i aptekach można bez trudu kupić liście mięty lub popularne
krople miętowe. Niekiedy stosuje się jeszcze końce młodych pędów. Miętę
należy zbierać tuż przed kwitnieniem i w godzinach rannych – po
obeschnięciu rosy. Wówczas roślina ta gromadzi największe bogactwo
wartościowego olejku lotnego. Pędy ścinamy wtedy na wysokości około 7 cm
od ziemi i suszymy w miejscu przewiewnym i zadaszonym. Surowiec
pozyskiwany z dużych plantacji zazwyczaj suszy się w specjalnych
suszarniach. Po wyschnięciu osmykuje się same liście. W medycynie,
kuchni i kosmetyce wykorzystujemy także świeże liście i młode pędy tej
rośliny.
34 - Gotuj z siostrą Teresą
Przepisy s. Teresy Pachnik na strudel makowy i kapustę z grzybami
38 - Sklepowy detektyw
Ryba czy paluszki rybne? – wyjaśnia prof. Ewa Solarska
Ryba czy paluszki rybne?
Jak wybierać produkty rybne i czym kierować się przy ich zakupie.
Ryby od lat uznawane są za jedne z najzdrowszych produktów. Zawierają
cenne kwasy tłuszczowe omega-3, witaminę D, wysokiej jakości białko, a
także wiele minerałów, m.in. selen czy jod. To właśnie one wspierają
pracę serca, mózgu, układu nerwowego i odpornościowego. Jednak warto
pamiętać, że nie tylko sam wybór gatunku ma znaczenie – istotny jest
także sposób przygotowania ryby. Najwięcej korzyści zdrowotnych
dostarczają ryby gotowane na parze, pieczone lub duszone, a najmniej –
smażone w głębokim tłuszczu.
Szybkie, ale czy zdrowe?
Paluszki rybne kuszą prostotą przygotowania i często są wybierane
przez rodziny z dziećmi. Jednak w porównaniu ze świeżą rybą stanowią
produkt znacznie mniej wartościowy. Zgodnie z normami unijnymi, paluszki
powinny zawierać co najmniej 60% pełnowartościowego filetu, jednak w
praktyce ich skład jest mocno zróżnicowany.
Tańsze wersje zawierają tylko 30-35% zmielonych resztek rybnych, takich jak ości czy skóra.
Droższe mogą mieć 55-65% zawartości filetów, ale nadal są pełne
dodatków: panierki, skrobi, substancji spulchniających i aromatów.
Produkcja paluszków rozpoczyna się już na kutrach, gdzie ryby są
filetowane i mrożone, a następnie w zakładach przetwórczych formowane w
kształt paluszków, panierowane i wstępnie smażone. To właśnie ten etap
sprawia, że już w fabryce produkt traci na wartości odżywczej, a zyskuje
na kaloryczności.
Co kryje się w panierce?
Panierka stanowi dużą część paluszków rybnych. Jest ona nie tylko
źródłem pustych kalorii, ale też nośnikiem szkodliwych substancji.
Podczas smażenia w wysokiej temperaturze powstają m.in.
wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne (WWA) – związki o działaniu
rakotwórczym, tłuszcze trans – zwiększające ryzyko otyłości, chorób
serca i udaru, akrylamid, glicydol i estry kwasów tłuszczowych 3-MCPD –
klasyfikowane przez EFSA jako potencjalnie rakotwórcze i genotoksyczne.
44 - Portrety ziół i przypraw
Anyż, kurkuma, cynamon
46 - Naturalne suplementy
Wspomagamy serce – bez farmaceutyków!
50 - Hit zdrowotny
Len złoty mielony. Dlaczego warto wprowadzić go do swojej diety?
54 - Grunt to właściwy jadłospis
Dieta i jadłospis antyhistaminowy
62 - Choroby a profilaktyka
Migrena to choroba. Rozmowa z dr Marią Magdaleną Wysocką-Bąkowską, neurologiem
70 - Felieton
Przetworzone znaczy szkodliwe. Artykuł prof. Ewy Solarskiej
72 - Jemy również oczami
Serwujemy sałatki w świątecznej odsłonie. Nasze propozycje
Inspiracje dla ciała i ducha
74 - Moja historia
Dieta warzywno-owocowa odmieniła jej życie. Historia Teresy Tyrakowskiej
78 - Zdrowie duchowe
Autyzm cyfrowy. Artykuł dr Małgorzaty Więczkowskiej
82 - Podróżujemy ku zdrowiu
Pieniny zimą. Jakie atrakcje turystyczne kryją się w tym regionie?
86 - Moja pasja
Bombki jak obrazy pasją malowane. Poznajmy hobby Marceliny Myrcik-Wachowskiej
92 - Ekozdrowotnie
Czyścimy szafki. Bez chemii!
94 - Otaczajmy się pięknem
Jemioła – co o niej wiemy?
Chwila relaksu
96 - Krzyżówki i łamigłówki
Porady zdrowotne
10 - Pierniki i pierniczki
36 - Orzechy włoskie na święta
42 - Zdrowe potrawy świąteczne
65 - Dolegliwości pochodzenia szyjnego
66 - Zioła na bóle głowy
68 - Mak – ziarenka pełne smaku
Inspiracje naturą
90 - Ziołowe naturalne kosmetyki
